Mga payak na kahulugan

Talasalitaan sa halalan at patakaran

Buksan ang isang termino kapag may acronym o tuntuning natatangi sa New Zealand. Ipinaliliwanag ng kahulugan ang salita nang hindi hinuhusgahan ang patakaran.

Pagboto at mga resulta

Mga terminong ginagamit sa pagboto, pagbilang at paglipat ng mga boto sa mga puwesto.

MMP

Mixed-member proportional representation. Ang party vote ang pangunahing nagtatakda ng kabuuang puwesto ng kuwalipikadong partido, habang ang electorate vote ang pumipili ng lokal na MP.

Makikita rin bilang: mixed-member proportional representation

Overhang

Mga dagdag na puwesto kapag mas maraming electorate ang napanalunan ng partido kaysa sa karaniwang ibibigay ng bahagi nito sa party vote.

Special vote

Botong may dagdag na deklarasyon at pagsusuri, madalas kapag wala ang botante sa printed roll o bumoto sa labas ng sariling electorate.

Gobyerno at constitutional practice

Mga terminong ginagamit sa pagbuo ng gobyerno at paggamit ng awtoridad ng mga pampublikong institusyon.

Confidence and supply

Kasunduang susuporta sa gobyerno sa confidence vote at badyet nang hindi kailangang sumali sa gobyerno.

Makikita rin bilang: confidence-and-supply

Caretaker convention

Patuloy na namamahala ang kasalukuyang gobyerno nang maingat at limitado habang hindi pa tiyak ang resulta o pagbuo ng bagong gobyerno.

Makikita rin bilang: caretaker government

Cabinet Manual

Gabay ng gobyerno sa constitutional practice at proseso ng Cabinet. Itinatala nito ang mahahalagang convention ngunit hindi ito batas ng Parlamento.

Treaty of Waitangi

Kasunduang nilagdaan noong 1840 ng Crown at maraming Māori rangatira. Magkaiba ang tekstong Māori at Ingles at sentral ito sa pampublikong batas at patakaran.

Makikita rin bilang: Te Tiriti o Waitangi, Te Tiriti

Mga termino sa patakaran at programa

Mga karaniwang acronym at teknikal na terminong makikita sa patakaran ng partido.

NCEA

National Certificate of Educational Achievement, ang pangunahing secondary school qualification sa New Zealand.

Three strikes

Patakaran sa sentensiya na nagpapataas ng kahihinatnan para sa paulit-ulit na seryosong krimen. Nakadepende ang eksaktong tuntunin sa umiiral na batas.

Split gas target

Climate target na hiwalay ang pagtrato sa matagal manatiling gas tulad ng carbon dioxide at sa panandaliang biogenic methane.

Makikita rin bilang: split gas, split-gas

Emissions Trading Scheme

Sistemang naglalagay ng presyo sa greenhouse gas emissions gamit ang naipagpapalit na unit. Madalas itong tawaging ETS sa New Zealand.

Makikita rin bilang: ETS

Median wage

Gitnang sahod sa sinusukat na grupo: kalahati ang kumikita nang mas mataas at kalahati nang mas mababa. Ginagamit ito ng ilang visa rule bilang threshold.

Accredited Employer Work Visa

Temporary visa na nagpapahintulot sa kuwalipikadong tao na magtrabaho sa approved job para sa accredited New Zealand employer.

Makikita rin bilang: AEWV

Skilled Migrant Category

Residence pathway para sa kuwalipikadong skilled worker na nakatutugon sa kasalukuyang immigration rules.

Makikita rin bilang: SMC

Residence-class visa

New Zealand resident visa o permanent resident visa. Iba ito sa temporary work, student o visitor visa.

Makikita rin bilang: residence class visa, residence-class visas

Mātauranga Māori

Kaalaman at paraan ng pag-unawa ng Māori na nabuo sa whakapapa, kultura, pagmamasid at karanasan.

Makikita rin bilang: matauranga Maori